Gerçek Zamanlı Verlet Fizik, Kumaş/Halat, Yay ve Elastik Çarpışma Motoru
Harici 90 KB'lık fizik kütüphanelerine (Matter.js, Planck.js, Box2D) bağımlı kalmadan; saf Verlet İntegrasyonu, Gauss-Seidel Çubuk Kısıtlaması (Stick Constraint), Hooke Sönümlü Yay Denklemi ve 2B İmpuls Tabanlı Elastik Çarpışma Çözücüsü ile tek dosyada 60 FPS çalışan simülasyon mimarisi.
1. 25 Satırda Verlet İntegrasyonu ve Çubuk/Mesafe Kısıtlaması (solveStickConstraint)
Euler integrasyonunda hız vektörü (v = v + a*dt) açıkça saklandığı için yüksek yay sertliklerinde sayısal patlama (numerical explosion) yaşanır.
Verlet İntegrasyonu ise hızı mevcut konum ile önceki konumun farkından (vx = (x - oldX) * friction) dolaylı türetir ve
solveStickConstraint fonksiyonunu kare başına 4–6 kez (Gauss-Seidel rahatlatması) çalıştırarak sarsılmaz kumaş, halat ve zincir fiziği üretir.
// 1) Verlet Düğüm Güncellemesi (Hız = Konum - Önceki Konum)
function updateVerletPoint(p, gravity = 0.42, friction = 0.992) {
if (p.pinned) return;
const vx = (p.x - p.oldX) * friction;
const vy = (p.y - p.oldY) * friction;
p.oldX = p.x;
p.oldY = p.y;
p.x += vx;
p.y += vy + gravity;
}
// 2) Gauss-Seidel Çubuk/Mesafe Kısıtlaması Çözücü (solveStickConstraint)
function solveStickConstraint(stick) {
const { p1, p2, length, stiffness = 0.92 } = stick;
const dx = p2.x - p1.x, dy = p2.y - p1.y;
const dist = Math.hypot(dx, dy) || 0.0001;
const diff = ((length - dist) / dist) * 0.5 * stiffness;
const offsetX = dx * diff, offsetY = dy * diff;
if (!p1.pinned && !p2.pinned) {
p1.x -= offsetX; p1.y -= offsetY;
p2.x += offsetX; p2.y += offsetY;
} else if (p1.pinned && !p2.pinned) {
p2.x += offsetX * 2; p2.y += offsetY * 2;
} else if (!p1.pinned && p2.pinned) {
p1.x -= offsetX * 2; p1.y -= offsetY * 2;
}
}
2. Hooke Yasası Sönümlü Harmonik Yay Denklemi (F = -k * x - c * v)
Elastik UI panelleri, araç süspansiyonları ve yaylı sarkaç sistemleri için Hooke Yasası uzama miktarı x ile orantılı geri çağırıcı kuvvet üretirken,
viscous damping terimi -c * v salınımın sonsuza dek sürmesini engelleyerek gerçekçi enerji sönümlemesi sağlar.
// F_yay = -k * (mevcutUzunluk - dengeUzunlugu) - c * bagilHiz
function applyDampedSpringForce(a, b, restLength, k = 0.08, damping = 0.04) {
const dx = b.x - a.x, dy = b.y - a.y;
const dist = Math.hypot(dx, dy) || 0.0001;
const nx = dx / dist, ny = dy / dist; // Birim doğrultu vektörü
const stretch = dist - restLength; // Uzama / sıkışma miktarı (x)
const relVx = (b.vx - a.vx), relVy = (b.vy - a.vy);
const relVelAlongSpring = relVx * nx + relVy * ny; // Yay eksenindeki bağıl hız (v)
// Hooke + Sönümleme Kuvveti: F = -k * x - c * v
const forceMag = (-k * stretch) - (damping * relVelAlongSpring);
const fx = nx * forceMag, fy = ny * forceMag;
if (!a.pinned) { a.vx -= fx / a.mass; a.vy -= fy / a.mass; }
if (!b.pinned) { b.vx += fx / b.mass; b.vy += fy / b.mass; }
}
3. 2B Elastik Çember Çarpışma Çözücü (Kütle, Normal Vektörü ve İmpuls Dağılımı)
İki dairesel kütle çarpıştığında önce Statik Penetrasyon Düzeltmesi (Positional Correction) ile iç içe geçme çözülür,
ardından çarpışma normali (nx, ny) boyunca bağıl hız hesaplanarak kütlelerin tersiyle (1/m1 + 1/m2) ağırlıklandırılmış
Skaler İmpuls (j) uygulanır.
function resolveElasticCircleCollision(b1, b2) {
const dx = b2.x - b1.x, dy = b2.y - b1.y;
const dist = Math.hypot(dx, dy) || 0.0001;
const minDist = b1.r + b2.r;
if (dist >= minDist) return; // Çarpışma yok
// 1) Normal vektörü ve iç içe geçme (overlap) ayrıştırması
const nx = dx / dist, ny = dy / dist;
const overlap = minDist - dist;
const totalMass = b1.mass + b2.mass;
b1.x -= nx * overlap * (b2.mass / totalMass);
b1.y -= ny * overlap * (b2.mass / totalMass);
b2.x += nx * overlap * (b1.mass / totalMass);
b2.y += ny * overlap * (b1.mass / totalMass);
// 2) Normal doğrultusundaki bağıl hız ve İmpuls (j) hesabı
const rvx = b2.vx - b1.vx, rvy = b2.vy - b1.vy;
const velAlongNormal = rvx * nx + rvy * ny;
if (velAlongNormal > 0) return; // Cisimler zaten birbirinden uzaklaşıyor
const e = Math.min(b1.restitution, b2.restitution); // Esneklik katsayısı (0..1)
const j = -(1 + e) * velAlongNormal / (1 / b1.mass + 1 / b2.mass);
const impulseX = j * nx, impulseY = j * ny;
b1.vx -= impulseX / b1.mass;
b1.vy -= impulseY / b1.mass;
b2.vx += impulseX / b2.mass;
b2.vy += impulseY / b2.mass;
}
requestAnimationFrame içinde 5–8 iterasyon koşturmak, yayların esnemesini azaltıp çelik halat rijitliği kazandırır.
overlap miktarını kütle oranında geri itmek, topların yüksek hızda birbirinin içine hapsolmasını %100 engeller.
setPointerCapture ile hem masaüstü fare hem mobil dokunmatik ekranlarda düğüm yakalama ve sapanla fırlatma kusursuz çalışır.
Yorumlar
Yorum Gönder